Accepteer cookies om deze inhoud in te laden.

Het Exploratorium zou aanvankelijk in de zomer in Venetië plaatsvinden en de Biënnale benutten als leeromgeving. Nu dat door het verschuiven van de Biënnale als gevolg van corona niet mogelijk is, zijn de elf onderzoekstracks vormgegeven rond de praktijken van dertig deelnemers die in multidisciplinaire teams online onderzoek doen. Zij verkennen zo hun eigen praktijk in een internationale context en ontwikkelen door middel van een digitale dialoog een werkwijze die kwesties als toerisme, migratie, vormen van samenwonen, zorg voor het meer-dan-menselijke en interspecies communicatie zichtbaar en bespreekbaar maken.

De samenwerking met We Are Here Venice (Jane Da Mosto, mede-oprichter en directeur; en Eleonora Sovrani, onderzoeker) komt voort uit de wens om het Exploratorium een lokale context te geven nu de onderzoeken alleen online plaats kunnen vinden. In het merendeel van de tracks zijn dan ook experts uit Venetië vertegenwoordigd.

Het onderzoek krijgt in de loop van drie maanden vorm. Het proces van tussentijdse bevindingen wordt gedocumenteerd op het platform openresearch.amsterdam en op een aantal momenten publiek gedeeld. De documentatie van alle tracks vormt de basis voor het tweede Cahier van het programma Values for Survival dat aan het einde van de zomer verschijnt.

Presentatie Values for Survival

Op 14 juli 2020 vindt tussen 12:00 en 16:00 een presentatie plaats van de eerste resultaten binnen Values for Survival, het publieke onderzoeksprogramma van de Nederlandse bijdrage aan de 17e Architectuur Biënnale van Venetië. De presentatie bestaat uit twee delen.

In het eerste deel wordt Values for Survival – Cahier 1 gepresenteerd. Cahier 1 brengt een grote diversiteit aan stemmen samen rond een aantal urgente maatschappelijke, stedelijke en ecologische vraagstukken. De reflecties uit de wereld van beleid, onderzoek en ontwerp vormen de (inter)nationale context van enerzijds de hoofdvraag van de Biennale: How Will We Live Together? en anderzijds de wedervraag die in het Nederlandse paviljoen gesteld wordt: Who is We?

In tweede deel van de presentatie worden de eerste resultaten van het International Online Exploratorium – Cahier 2 gepresenteerd. Het Exploratorium, dat oorspronkelijk de 17e Internationale Architectuurtentoonstelling van La Biennale di Venezia als leeromgeving zou gebruiken is omgevormd tot een online onderzoeksprogramma. Hier werken kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en activisten uit verschillende delen van de wereld samen binnen hun eigen ‘tracks’; op thema verdeelde onderzoeksprojecten. Binnen (en tussen) de tracks worden nieuwe werkwijzen ontwikkeld die verbanden leggen tussen velden als sociale en fysische wetenschappen, kunst, design, architectuur, en zelfs meer dan menselijke levenswerelden. Het Exploratorium wordt mede gecureerd door We Are Here Venice. Mét en vóór Venetië worden nieuwe waarden van overleven gecreëerd. De resultaten van de bijzondere samenwerkingen vormen uiteindelijk het tweede Cahier, welke mede wordt vormgegeven door de deelnemers zelf.

De presenatie vindt plaats in Mediamatic, Amsterdam, in Venetië en is online te volgen.

Thematische tracks

Het Exploratorium bestaat uit twaalf thematische onderzoeksprojecten (tracks). Alle tracks zijn gebaseerd op samenwerkingsverbanden tussen Venetië en andere steden waar de trackleiders gevestigd zijn. De ambitie is om het onderzoek wederzijds te ontwikkelen, nieuwe kennis te creëren en de grenzen van de samenwerking in de digitale sfeer op te zoeken. Elke track van het Exploratorium zal een online methodologie ontwikkelen om kennis te verzamelen over 21e eeuwse waarden. Tegelijkertijd zal elk onderzoeksproject verschillende manieren van online werken verkennen, die zullen worden gedocumenteerd en beschreven in een digitale en gedrukte publicatie.

Thematische tracks: Radical Observation, Zoöp, Fisheye Bricola, Space of Other, Not to be Home, Arsenals of Globlization, Forbidden Plants, Sant’Erasmo 2038, Tides of Tourism, Protest or not to Protest, Fans as a communicative tool en Scripts of the Lagoon. Updates over de onderzoekstracks worden op deze webpagina gepubliceerd. De informatie over de onderzoekssporen wordt voortdurend bijgewerkt. Definitieve teksten en titels worden opgenomen in Cahier 2.

Radical Observation

Deelnemers: Debra Solomon, So Young Han

Radical Observation is een methodologie van Solomon / Urbaniahoeve die bewustzijn creëert over de natuurlijke wereld op de weg naar rentmeesterschap over het ecosysteem. De methodologie is fundamenteel voor individuen en groepen die zich voorbereiden om ontwerpvragen te stellen en beslissingen te nemen over hun aankomende ecologische interventies. De individueel uitgevoerde oefeningen bereiden groepen voor op het consolideren van hun visie. Door regelmatige beoefening van Radical Observation leren individuen de patronen en ritmes van het ecosysteem begrijpen, ervaren ze ‘the self’ als onderdeel daarvan en worden ze geleidelijk een deskundige rentmeester. Beoefenaars van Radical Observation-oefeningen nemen observatiehoudingen aan gedurende perioden variërend van 10 minuten, tot een uur, tot een maand en incorporeren specifieke perspectieven ten opzichte van voortdurende natuurlijke-wereld processen en entropie. De techniek is ontwikkeld gedurende jaren van lesgeven en vestigt de aandacht op processen die zich in de tijd voordoen; d.w.z. planten die door seizoenen groeien, plantengemeenschappen die door de ruimte dwalen, habitats die steeds meer planten- en dierenleven herbergen. So Young Han / WahV zal praktische ondersteuning bieden en Radical Observation in Venetië beheren, inclusief het verbinden van dit initiatief met lokale bewoners en gemeenschapsgroepen om de blijvende impact ervan te verzekeren.

Zoöp

Deelnemers: Klaas Kuitenbrouwer, Jane da Mosto, Patricia Ribault, Emile de Visscher, Martin Müller, Samuel Bianchini, Didier Bouchon, Sophie Krier, Brice Ammar-Khodja, Brice Ammar-Khodja

In een gedistribueerd en gezamenlijk praktijkgericht proces zullen onderzoekers en studenten uit Berlijn, Parijs en Rotterdam een methode ontwikkelen die zowel de ontwikkeling van veerkracht in een zoöp leesbaar als uitvoerbaar maakt. Een zoöp, een afkorting van zoöperation, is een nieuwe organisatievorm voor samenwerking tussen mensen en niet-mensen in gesitueerde multispecies-gemeenschappen.

 

Nadat de onderzoeksterreinen zijn geselecteerd, volgt het proces drie stappen op iteratieve wijze:

 

  • Het identificeren van de meest relevante verstoringen die de zoöp ervaart, begrepen als de gebeurtenissen die de zoöp in staat stelt tot nieuw gedrag om de kwaliteit van leven te behouden.
  • Het voor mensen op een duidelijke, materiele manier leesbaar maken van de belangrijkste communicatieprocessen binnen de zoöp welke te maken hebben met het reageren op storingen.
  • Manieren vinden waarop de communicatieve capaciteiten zich zouden moeten ontwikkelen om de zoöp gedrag aan te leren waarmee het veerkrachtiger wordt in relatie tot de verstoringen.

 

Fisheye Bricola

Deelnemer: Lada Hrsak

Hoe groot is de impact van de micro-organismen op onze planeet? De radicale Covid-19-crisis wees op wat de microbiologie al heel lang wist. De schaalverhoudingen en verstrengelingen tussen sociale en ecologische processen, zichtbare en onzichtbare werelden, zijn de belangrijkste onderwerpen van het Fisheye-project. Het project richt zich op de micro-organismen, beleidsmaatregelen, ideologieën en gegevens die zijn ingebed in ruimtelijke praktijken, en onderzoekt de hybride geografieën van de Venice Laguna en vergelijkt deze met het Nederlandse Marjermeer-IJsselmeer. Kijkend naar de fragiele balans van de ondiepe watergebieden, ontvouwt het verhaal zich rond de hoofdrolspeler, ‘bricola’ waterpaal. Het verhaal ontrafelt de veelheid aan schalen, gemeenschappen en effecten, en weerspiegelt tegelijkertijd de vooruitzichten van stijgende wateren en opkomend bio-immuniteitsbeleid.

 

Dit onderzoek opereert op het snijvlak van architectuur, wetenschap en natuur, opgezet als samenwerkingsinspanning tussen architecten, wetenschappers op het gebied van bentische aquatische biologie en natuurwetenschappelijke wetenschap. Hiermee daagt het de perceptie van water, als een alomtegenwoordige ‘blauwe’ ruimte uit, bewegend richting een perceptie van water als een rijk lichaam met keuzevrijheid en als een essentiële factor voor cohabitatie en immuniteit van deze planeet.

 

Verhalen die de stemmen van de lagune presenteren worden gebundeld in een geïllustreerd tijdschrift met bijdragen van multidisciplinaire partijen, vergezeld van geanimeerde illustraties die live op je telefoon verschijnen. Het tijdschrift en (geanimeerde) beelden hebben als doel gesprekken te inspireren en de disciplinaire grenzen van wetenschap, kunst en geesteswetenschappen te overschrijden door te spelen met de zichtbare en de onzichtbare acteurs en verrassende relaties in het verhaal. Door dit te doen, trekt het project de geaccepteerde hegemonieën van menselijke dominantie ten opzichte van andere soorten in twijfel, in de hoop dat we onszelf opnieuw kunnen aansluiten bij een planetair metabolisme. ‘Fisheye’ is een oproep tot reflectie en nederigheid.

Space of Other

Deelnemers: Afaina de Jong, InnaVision, Giovanni Lourenço

Space of Other is een ruimtelijke installatie en performatieve ruimte van architect Afaina de Jong en kunstenaar Innavision die de relatie tussen ruimte en identiteit in de context van de gentrificerende stad onderzoekt. De installatie bemiddelt tussen de openbare ruimtes van de stad, haar binnenruimtes en haar bewoners en verandert de noties van representatie door middel van presentatie. ‘Spaces’, zoals identiteiten, worden geconstrueerd. En hoewel ruimtes vaak neutraal of gegeven lijken, worden onze bewegingen, activiteiten en levens altijd bepaald door de manier waarop ruimte wordt geproduceerd. Hetzelfde geldt voor identiteit. Identiteiten worden geconstrueerd en niet altijd door onszelf. Op dit moment in de geschiedenis heroverwegen we opnieuw ideeën over identiteit, terwijl tegelijkertijd steden steeds universeler en generieker worden. Gentrificatie verdringt bewoners die in de loop van de tijd lokale culturen hebben gecreëerd, waardoor identiteit, gemeenschap en openbare ruimte verloren gaan. Space of Other wil antwoorden vinden op de vraag hoe identiteit te definiëren binnen de dynamische omgeving van de stad. Tijdens de zomer van 2019 presenteerde Space of Other optredens en gesprekken met lokale creatieven, denkers en doeners in de Space of Other-installatie in Wozen Gallery.

Not to be Home

Deelnemer: George Kurian, Hasna Hena Mamataz, Marco Moretto

In deze track onderzoeken en analyseren we de impact van de opwarming van de aarde op twee stedelijke delta's; Venetië in Italië en Shariatpur in Bangladesh. Deze delta’s worden momenteel bedreigd door de stijging van de temperatuur op aarde en de stijging van de zeespiegel. In onze bijdrage aan het Cahier hebben we interviews en dialogen georkestreerd met mensen die zijn geëmigreerd of die zijn getroffen door klimaatveranderingen, in een zoektocht naar de vergroting van bewustzijn en een heroverweging van de manier waarop deze crisis wordt gemanaged. Ook de teamleden zelf hebben de stijgende gemiddelde temperaturen in hun woonplaats direct ervaren. Door gebruik te maken van technieken uit documentairefilms, willen de teamleden de elementen van het dagelijkse leven van de getroffen gemeenschappen begrijpen en heroverwegen.

Arsenals of Globlization

Venetië en Amsterdam: de identiteit van scheepvaart ‘arsenalen’ en maritieme materiële cultuur
Deelnemers: Jerzy Gawronski, Francesco Tiboni, Willem van Zoetendaal, Gilberto Penzo

De Arsenale van Venetië is tegenwoordig een stedelijk herkenningspunt en de belangrijkste locatie van de Biënnale. Historisch gezien was de Arsenale het centrum van de zeemacht van de Republiek Venetië, waar de marine- en koopvaardijvloot van de stadstaat massaal werd geproduceerd. De oorsprong ervan gaat terug tot de 12e eeuw en bleef tot in de 19e eeuw functioneren als ‘een van de eerste grootschalige industriële en militaire ondernemingen in de geschiedenis’. De formule van op zichzelf staande grootschalige productiecomplexen is te herkennen in een andere maritieme stad, Amsterdam. Hoewel ze qua grootte en leeftijd niet te vergelijken zijn, kunnen de 17e en 18e-eeuwse scheepswerven van de handelsorganisatie van de Verenigde Oostindische Compagnie en de Admiraliteit van de stad (marine) als identiek aan de Arsenale worden beschouwd in de manier waarop ze de voorlopers van de industriële productie en stedelijke centra van globalisering gekoppeld aan scheepvaartnetwerken vertegenwoordigen. Het verkenningsproject van archeologen Jerzy Gawronski en Francesco Tiboni wil op basis van archeologische analyse aantonen dat Venetië en Amsterdam een ​​identieke ruimtelijke en materiële organisatie delen, gedefinieerd door de regels van de maritieme cultuur. Hun overeenkomsten zullen worden getoond met een catalogus van archeologische vondsten van scheepsbouwgereedschappen uit beide steden. De catalogus wordt ontworpen volgens het model dat Willem van Zoetendaal voor de c. 12.000 items van stedelijke materiële cultuur herstelde tijdens het metroproject Amsterdam Noord/Zuidlijn (catalogus Stuff).

Forbidden Plants

Forbidden Garden of Europe
Deelnemers: Studio Wild (Jani van Kampen, Jesse van der Ploeg, Tymon Hogenelst), Elena Rucli, Janja Šušnjar, Vida Rucli, Matteo Vianello

Voor dit Exploratorium onderzoeken we de mogelijkheden voor een radicaal nieuwe tuin op het voormalige terrein van de 19e eeuwse Orto Botanico di Venezia te San Giobbe. Het terrein is lang verwaarloosd omdat het is gebruikt voor verschillende andere functies, zoals een torpedofabriek en een elektriciteitsbedrijf. Aanleiding voor ons onderzoek is een Europese wetgeving uit 2016, die bestaat uit 35 invasieve plantensoorten die op een lijst met zorgen van de Unie zijn geplaatst. Dit betekent dat deze plantensoorten zijn gedegradeerd tot een minderheid die niet mag worden verhandeld, geïmporteerd, verkocht of gekweekt binnen de grenzen van de Europese Unie. We willen deze Europese wetgeving provoceren door de vraag te behandelen of ruimtelijke, juridische en sociale beperkingen altijd bijdragen aan een meer biodiverse samenleving. We willen de impact van wetgeving op natuur en onze gebouwde omgeving bevragen door het thema natuur versus cultuur te verkennen en vragen te stellen zoals wat inheems is en wat invasief is. We denken dat we door onderzoek naar de rol van de tuin in onze samenleving, samen als ontwerpers en onderzoekers, nieuwe manieren zullen vinden om met de natuur en onze gebouwde omgeving, die beide onder enorme druk staan, te werken. Hiervoor stellen we dat de Orto Botanico di Venezia het perfecte podium kan zijn voor het opnieuw uitvinden van de stadstuin van nu en de toekomst.

Sant’Erasmo 2038

Machtsdynamiek en voedselproductie in de lagune van Venetië
Deelnemer: Marta Fernandez Guardado, Sonja Junkers, Sonja Junkers, Roberta Jurcic, Christopher Roth, Matteo Stocco

Sant'Erasmo was tot nu toe een van de strijdende lokale voorraadkasten voor de aan massatoerisme verbonden restaurants in het centrum van Venetië. Het eiland, dat grote moeilijkheden ondervindt om te concurreren met de wereldmarkt en na tientallen jaren van uitbuiting en milieumisbruik, is plotseling herbenoemd als mogelijk vruchtbare habitat voor Venetianen, zowel mensen en niet-mensen. Dit is het startpunt van een samenwerkingsproject dat het documentaire genre combineert met sciencefiction, met als doel de complexe huidige situatie van Sant'Erasmo te verkennen en te speculeren met haalbare en gunstige scenario's voor een toekomst als levende structuur.

Tides of Tourism

Deelnemers: Scott W. Cunningham, Pinar Sefkatli, Carolyn Smith, Julia Ubeda

In deze track onderzoeken we toerisme als een fenomeen die zich in tijd en ruimte ontwikkelt, met eigen dagelijkse, wekelijkse, seizoensgebonden en jaarlijkse ritmes, die kunnen worden geleid en bestuurd als stromingen en getijden. Ritmes zijn, net als getijden, spatiotemporeel composities, en in de stedelijke context krijgen ze ook een beleidsdimensie.

 

Door toerisme te conceptualiseren op basis van deze referentiekaders, kunnen ontologieën rond demografie (d.w.z. de toerist en bewoner), regelgeving (in de lokale en regionale schalen) en gebruik en verdelingen in de ruimte worden heroverwogen. Bovendien kunnen ritme-interventies choreograferen hoe deze stedelijke praktijken elkaar kruisen. Onze verkenning vindt plaats in Amsterdam, Venetië en Glasgow, steden die door de eeuwen heen zijn aangepast aan getijdenritmes. De eerste twee steden worden geconfronteerd met overlopend toerisme en hebben tot nu toe verschillende managementbenaderingen gevolgd, terwijl de laatste op zoek is naar manieren om toerisme uit te nodigen en daarmee de economie van de stad te verrijken. Door ritmische interventies voor te stellen, denken we speculatief na over het orkestreren van toerisme in steden.

Protest or not to Protest

Deelnemers: Erica Overmeer, Eleonora Sovrani, Iván Martínez, Wouter Pocornie

In deze track zullen we de ‘taalkunde’ en iconografie van ontwrichting, protest en betrokkenheid in de context van een multispecies-stedenbouwkunde onderzoeken en kritisch bespreken - in relatie tot onze eigen ervaringen, praktijken en interesses. We zullen deze onderwerpen bespreken en erover nadenken in relatie tot de stedelijke context van Venetië, en het Biënniale thema van dit jaar, ‘How Will We Live Together’, en ‘Values ​​for Survival’ zoals geïntroduceerd door het Exploratorium van het Nederlandse paviljoen. We zullen deze onderwerpen bespreken en onderzoeken op het niveau van afbeeldingen en de visuele taalkunde en ‘medialisatie’ - en kijken naar de manifestatie, contextualisatie en representatie van activisme als een ruimtelijke vorm en betrokkenheid, in de media, online en anderszins. In de loop van dit onderzoek onderzoeken we de mogelijkheid van een eigen visueel verhaal. In het verdere proces zullen we een vorm ontwikkelen waarin dit verhaal zowel op het platform van het Exploratorium als in gedrukte vorm zou kunnen werken.

Fans as a communicative tool

Deelnemers: Richard Niessen, Marco Moretto

In deze track onderzoeken we de waaier als communicatief hulpmiddel. Maar weinig historische totems droegen zoveel symbolisch gewicht als de draagbare decoratieve waaier. Handwaaiers waren in de middeleeuwen afwezig in Europa totdat ze in de 13e en 14e eeuw uit het Midden-Oosten werden gebracht door kruisvaarders en vluchtelingen uit Constantinopel en opnieuw werden geïntroduceerd door Venetië. Handelaren brachten ze in de 16e eeuw uit China en Japan en waaiers werden populair. Gedurende een bepaalde periode was de waaier een ideaal communicatie-instrument in een tijd waarin de vrijheid van meningsuiting voor vrouwen absoluut beperkt was. De belangrijkste gebaren stonden bekend als "de taal van de waaier". De vroegste taal bestond uit individuele letters, latere variaties waren "uitbreidingen van lichaamstaal", meestal om een ​​liefdescode over te brengen. Niet alleen zijn waaiers mooi, een geweldig communicatiemiddel, gebruikt in sociale etiquette en dus een drager van expressie in veel culturen, het zijn vooral praktische objecten om een ​​warme dag door te komen in tijden van klimaatverandering. Het sierlijke, dramatische en ooit alomtegenwoordige item is meer dan ooit de moeite waard om te herleven: zou het niet geweldig zijn om een ​​bijgewerkt berichtensysteem te ontwikkelen voor deze batterijloze tools om af te koelen?

Scripts of the Lagoon

Deelnemers: Huda AbiFarès, Michel Banabila, Fantina Madricardo, Mohamed Gaber, Marta Picciulin

Het onderzoeksproject verkent de relatie tussen geluid en responsieve asemische scripts (scripts die cultuurspecifieke en gestructureerde talen deconstrueren en transformeren in een universele taal van pure emotie). Het onderzoeksproject heeft tot doel een audiovisueel script te ontwikkelen voor transhumane levensvormen. De interactie tussen geluid, kleur, vorm en beweging zal een reeks geanimeerde audiovisuele segmenten creëren; zinnen die bestaan ​​uit onverstaanbare geluiden, die kunnen worden samengesteld en gecombineerd in eindeloze configuraties, veroorzaakt door en reagerend op beweging en licht. De geluiden van de Venetiaanse lagune vormen de basis van deze verkenning en begeleiden de creatie van dit denkbeeldige script dat als interface zal fungeren tussen de onderwater- en de bovenwaterwereld. Met water als centraal thema, zullen andere sleutelwoorden in de inhoud worden gescript, verwijzend naar hypothetische waarden voor toekomstige communicatie tussen soorten. In een interactieve installatie wordt een serie prototypes gemaakt en op schermen vertoond.

Guus Beumer, artistiek directeur Het Nieuwe Instituut
Francien van Westrenen, Hoofd Agentschap, Het Nieuwe Instituut
Afaina de Jong, architect en kunstenaar; Debra Solomon, onderzoeker en kunstenaar
Richard Niessen
Eric Roelen
Caroline Nevejan (Chief Science Officer Gemeente Amsterdam), Klaas Kuitenbrouwer, senior onderzoeker, Het Nieuwe Instituut